Bố

Khi bà tôi bước sang tuổi 70, cả nhà nghĩ bà đã đến tuổi cần được nghỉ ngơi và phụng dưỡng đặc biệt. Đó là chuyện từ 20 năm trước. Còn bố tôi vừa bước qua tuổi thất thập thì vẫn nghĩ bản thân là thanh niên trai tráng. Bố vẫn nghĩ mình là người khỏe nhất nhà, tự mình mang vác cái thang nhôm qua mấy tầng nhà, tự leo chèo lên cột điện gần nhà để gạt lại cái át-tô-mát bị nhảy số, tự chạy xe đi nửa vòng thành phố để thăm bạn này, bạn nọ dù cả nhà luôn khuyên bố hãy đi taxi hoặc xe buýt. Sự tự tin của bố tôi đôi khi làm tôi thấy khó chịu. Tôi luôn nhìn thấy nguy hiểm và rủi ro trong những lựa chọn của bố. Tôi chỉ mong bố mẹ tôi được an nhàn, khỏe mạnh, không phải lo lắng hay làm việc nặng nhọc. Được vậy chúng tôi mới yên tâm.

Dạo này bố hay nói mấy câu khiến tôi thấy buồn. Không phải bố quát mắng gì tôi mà đó là những câu thể hiện suy nghĩ hay thái độ của bố về cuộc sống hay con người. Tôi cảm thấy những suy nghĩ đó có phần hơi chủ quan và thiên kiến, bởi vậy tôi đã phản ứng dữ dội bằng những câu nhận xét dễ làm mất lòng: Bố nói như vậy là phân biệt đối xử, trọng nam khinh nữ, bây giờ ra xã hội không ai được phép phán xét người khác như vậy nữa. Bố tôi bối rối phân bua trước lời buộc tội của tôi: Bố chỉ nói ở nhà chứ đâu có nói trước mặt họ. Tôi vẫn thấy ấm ức.

Nhớ lại hồi còn blog 360, tôi cũng viết một bài gì đó về bố. Tôi không nhớ tôi đã viết gì khi ấy, nhưng có một người bạn sau khi đọc xong đã comment: Em cứ lấy bố ra làm hình tượng thì sau này sẽ không tìm được người yêu đâu. Hồi bé, tôi lúc nào cũng thấy tự hào về những gì bố làm.

Có lẽ bố tôi đã đến tuổi cần được cảm thông và đối xử theo cách nhẹ nhàng, đặc biệt. Còn tôi lại cứ nghĩ bố hãy còn trẻ, bố vẫn phải là tấm gương mẫu mực để tôi noi theo.

Về với bà

 Hồi còn nhỏ, bà hay lên chơi với mình hơn là mình về thăm bà. Hôm trước mình hỏi bà là bà còn nhớ căn nhà cũ của nhà cháu ở Nam Định không. Bà bảo: Có. Vậy mà đã hơn 30 năm. Nhanh thật. Kí ức về bà hồi đó là bà hay lên đợt mình ốm ví dụ như khi bị lên sởi mấy tuần. Đoạn sau đó thì mình không nhớ rõ. Rồi đến khi ông mất 18 năm trước, mọi người lo bà ở nhà buồn nên hay đón bà lên Hà Nội ở vài tháng, đến giỗ chạp, lễ tết mới đưa bà về. Khoảng 5, 6 năm gần đây, bà không chịu lên HN nữa mà muốn ở quê cho rộng rãi, thỉnh thoảng còn ra vườn chăm cây, nhặt cỏ, vì vậy mọi người bắt đầu về quê nhiều hơn. Mình cũng ổn định công việc hơn nên có thể về thăm bà cách mỗi vài tháng. 

Về với bà, lúc nào cũng là những tháng ngày bình yên. Bà mình vốn không nói nhiều. Bà chẳng mấy khi khen ai ra mặt mà thể hiện niềm vui một cách kín đáo. Mình cũng chẳng có gì để bà khen, nhưng vì bà không bao giờ càm ràm nên mình thích về với bà. Đôi khi mình kể bà nghe về công việc của mình, bà tỏ ra rất hiểu và cảm thông. Bà không bao giờ nói câu: Bây giờ cả xã hội như thế. 

Về với bà, vui nhất là thấy bà vẫn thoăn thoắt dù đôi chân giờ phải kéo lê loẹt xoẹt. Đó là biến chứng của một lần tai biến nhẹ mà cả nhà không ai biết. Nhưng trộm vía trí nhớ bà vẫn tốt. Bà vẫn kể rõ chuyện ngày xưa ngày xa. Bà không bị nặng tai hay đi còng lưng như nhiều ông bà khác. Bà còn nhớ bà đi học trường nữ sinh Đồng Khánh ở Hà Nội, và suýt nữa cũng lập nghiệp ở nơi đây. 

90+, Bà vẫn tự làm mọi việc, từ giặt đồ, phơi đồ đến nấu ăn, dù mọi người giờ ít cho bà vào bếp. Bà vẫn tự tin hướng dẫn mình cách nấu ăn. Bà bảo đổ bao nhiêu bát nước vào nồi, nấu món nào trước món nào sau. Nhưng bà vẫn luôn tôn trọng ý kiến của mình. Trước khi nấu món gì bà cũng hỏi: Cháu có ăn được rau này không? Cháu có thích ăn rau kia không?

Hôm trước bà hơi buồn khi nói về những người hàng xóm hay bạn bè cùng trang lứa giờ chẳng còn ai. Mình phải trấn an bà bằng cách nói rằng cháu ra ngoài làng thấy nhiều ông bà già lắm bà ạ. Ở chợ nhiều bà hơn 80 tuổi vẫn ngồi trông sạp hàng  hoặc đẩy một xe rau đi bán. Rồi mình mở Instagram cho bà xem ảnh một bà cụ lấy bằng đại học ở tuổi 104,  một bà giáo U100 vẫn xuất bản thơ, một bà cụ khác cũng gần 100 trải qua cuộc đại phẫu mà vẫn tươi rói. Bà trầm trồ và yên tâm. 

Mỗi lần về với bà chỉ được 2, 3 ngày rồi lại đi. Lần nào đi bà cũng ra tận cửa để tiễn.